Ngày 31/12/2025, UBND TP Đà Nẵng đã ban hành quyết định cho phép thử nghiệm có kiểm soát, có thời hạn một mô hình công nghệ mới trong lĩnh vực tài sản số. Theo quyết định này, Công ty Cổ phần Dragon Lab được cấp phép triển khai giải pháp trung gian chuyển đổi tài sản số USDT sang tiền pháp định VND và ngược lại, theo cơ chế không lưu ký (non-custodial). Giấy phép thử nghiệm có hiệu lực từ ngày 18/12/2025 đến hết ngày 17/12/2028.
Chương trình được triển khai tại ba địa điểm trọng điểm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo thành phố, gồm Công viên phần mềm Đà Nẵng số 1 (2 Quang Trung), Công viên phần mềm Đà Nẵng số 2 (đường Như Nguyệt) và Trung tâm Hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Đà Nẵng (58 Nguyễn Chí Thanh). Đây là lần đầu tiên tại Việt Nam một mô hình chuyển đổi tài sản số theo cơ chế không lưu ký được cấp phép thử nghiệm chính thức, đánh dấu bước tiến quan trọng trong cách tiếp cận quản lý “vừa thử nghiệm, vừa giám sát” đối với lĩnh vực còn nhiều rủi ro này.
Bối cảnh pháp lý: từ sandbox đến khuôn khổ quản lý
Động thái của Đà Nẵng diễn ra trong bối cảnh các quy định pháp luật về tài sản số tại Việt Nam chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, cho phép triển khai các cơ chế sandbox có kiểm soát đối với mô hình công nghệ mới. Trước đó, Đà Nẵng đã được Trung ương xác định là một trong những địa phương tiên phong thử nghiệm chính sách trong lĩnh vực tài chính số và đổi mới sáng tạo, phù hợp với định hướng phát triển trung tâm tài chính và công nghệ cao của thành phố.
Theo các phân tích chính sách, sandbox được xem là công cụ giúp cơ quan quản lý quan sát trực tiếp cách một mô hình vận hành trong thực tế, từ đó đánh giá rủi ro về phòng chống rửa tiền (AML), tài trợ khủng bố (CFT), quyền sở hữu tài sản số và tác động lan tỏa tới hệ thống tài chính truyền thống. Thay vì cấm đoán hoặc cấp phép toàn diện ngay từ đầu, cách tiếp cận này cho phép “học từ dữ liệu thực” trước khi đưa ra quyết định quản lý lâu dài.
Đặt Đà Nẵng trong bức tranh sandbox toàn cầu
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy Đà Nẵng không phải trường hợp đơn lẻ. Nhiều trung tâm tài chính lớn đã và đang đi qua giai đoạn tương tự. Tại Hong Kong, chính quyền triển khai sandbox cho các nhà phát hành stablecoin trước khi thông qua luật quản lý stablecoin và tiến tới cấp những giấy phép đầu tiên. Singapore, thông qua Cơ quan Tiền tệ Singapore (MAS), đã xây dựng khung quản lý stablecoin đơn tiền tệ và song song thử nghiệm các mô hình thanh toán, quyết toán bằng stablecoin và tài sản được token hóa trong môi trường kiểm soát.
Tại Vương quốc Anh, Ngân hàng Trung ương Anh và Cơ quan Quản lý Tài chính (FCA) triển khai “Digital Securities Sandbox” cho phép thử nghiệm giao dịch chứng khoán số hóa dựa trên công nghệ sổ cái phân tán trong điều kiện thị trường thực. Australia cũng khởi động Project Acacia, một chương trình thử nghiệm quy mô lớn với hàng chục trường hợp sử dụng liên quan đến CBDC bán buôn, stablecoin và token tiền gửi ngân hàng. Những ví dụ này cho thấy sandbox thường được dùng như một bước đệm, giúp các quốc gia chuyển từ thử nghiệm sang khuôn khổ cấp phép chính thức.
Cơ hội mở ra từ thử nghiệm tại Đà Nẵng
Đối với Việt Nam, mô hình thử nghiệm tại Đà Nẵng có thể mang lại nhiều giá trị chính sách. Trước hết, nó tạo điều kiện thu thập dữ liệu vận hành thực tế về hành vi người dùng, quy trình chuyển đổi tài sản số sang tiền pháp định, cũng như các điểm rủi ro trong kiểm soát dòng tiền. Trong bối cảnh các báo cáo quốc tế ước tính giá trị giao dịch tài sản số on-chain tại Việt Nam có thể lên tới hàng trăm triệu USD mỗi ngày, việc có dữ liệu chính thống từ sandbox là yếu tố then chốt để xây dựng chính sách phù hợp.
Bên cạnh đó, cơ chế không lưu ký – nơi người dùng giữ quyền kiểm soát tài sản của mình – được kỳ vọng sẽ tăng tính minh bạch và giảm rủi ro lạm dụng so với các mô hình lưu ký tập trung. Nếu được triển khai và giám sát hiệu quả, đây có thể là tiền đề cho các dịch vụ tài sản số khác trong tương lai, từ thanh toán, chuyển tiền đến các ứng dụng fintech sâu hơn.
Những thách thức cần được theo dõi chặt chẽ
Tuy nhiên, kinh nghiệm từ các quốc gia khác cũng cho thấy sandbox không phải “liều thuốc vạn năng”. Một trong những thách thức lớn nhất là quản lý rủi ro liên quan đến stablecoin, đặc biệt trong các kịch bản biến động mạnh khi nhu cầu chuyển đổi sang tiền pháp định tăng đột biến. Các nhà quản lý châu Âu và châu Á đều từng cảnh báo về nguy cơ “chạy rút” (run) nếu cơ chế dự trữ và hoàn đổi không đủ minh bạch.
Ngoài ra, vấn đề dòng tiền xuyên biên giới và tuân thủ AML/CFT luôn là trọng tâm giám sát. Với đặc tính phi biên giới của tài sản số, việc đảm bảo sandbox không trở thành kẽ hở cho các hoạt động bất hợp pháp đòi hỏi phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền địa phương, cơ quan trung ương và các tổ chức liên quan.
Một bước thử nghiệm mang tính nền móng
Nhìn tổng thể, việc Đà Nẵng cấp phép thử nghiệm chuyển đổi tài sản số USDT–VND theo cơ chế không lưu ký là bước đi mang tính nền móng, hơn là một sự kiện “đột phá” tức thời. Nó phản ánh xu hướng quản lý phổ biến trên thế giới: thử nghiệm có kiểm soát, thu thập dữ liệu thực tế, sau đó mới quyết định mở rộng hoặc luật hóa.
Câu hỏi đặt ra là, sau giai đoạn thử nghiệm kéo dài đến năm 2028, Việt Nam sẽ lựa chọn mở rộng mô hình này ra sao và ở mức độ nào để vừa thúc đẩy đổi mới sáng tạo, vừa đảm bảo an toàn cho hệ thống tài chính?
Miễn trừ trách nhiệm:
Bài viết này không mang tính chất tư vấn đầu tư. Toàn bộ dữ liệu và thông tin được cung cấp chỉ nhằm mục đích tham khảo và giáo dục. Mọi quyết định đầu tư hoặc sử dụng dịch vụ tài sản số được đưa ra dựa trên nội dung trong bài viết hoàn toàn thuộc trách nhiệm của bạn.
